به گزارش «بهداشت نیوز» در بهمن ماه سال 95 نمایندگان مجلس در صحن علنی و در جریان بررسی الحاقات پیشنهادی به لایحه برنامه ششم دستگاهها، سازمانها و شرکتهای دولتی و عمومی غیردولتی تابع صندوقهای بازنشستگی اعم از کشوری یا تأمین اجتماعی را موظف کردند با درخواست بازنشستگی زنان شاغل که دارای حداقل ۲۰ سال سابقه خدمت هستند بدون محدودیت سنی موافقت کنند. اما این طرح با رفت و برگشتهای متعدد، بالاخره مصوب نشد و باید دید نمایندگان چه طرح جدیدی برای پیشبرد این امر دارند.
در حال حاضر، دو قانون عام درباره بازنشستگی دو گروه از زنان شاغل، حاکم است. یکی زنانی که تحت پوشش قانون مدیریت خدمات کشوری هستند و دیگری قانون تأمین اجتماعی که این دو قانون با یکدیگر اختلافاتی دارند. در ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری آمده است که دستگاه اجرایی با داشتن یکی از شرایط زیر میتواند کارمند خود را بازنشسته کند:
الف) حداقل 30 سال سابقه خدمت برای مشاغل غیرتخصصی و 35 سال برای مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر با درخواست کارمند برای سنوات بالاتر از 30 سال.
ب) حداقل 60 سال سن و حداقل 25 سال سابقه خدمت با بیست و پنج روز حقوق.
شرایط بازنشستگی زنان در قانون مدیریت خدمات کشوری
در تبصره 1 این ماده نوشته شده است: سابقه مذکور در بند (الف) و همچنین شرط سنی مزبور در بند «ب» برای متصدیان مشاغل سخت و زیانآور و جانبازان و معلولان، تا 5 سالکمتر است و شرط سنی برای زنان منظور نمیشود.
بر این اساس، شرط سنی برای زنان تحت پوشش قانون مدیریت خدمات کشوری منظور نمیشود و آنها میتوانند با داشتن حداقل 25 سال سابقه خدمت و با هر سنی، تقاضای بازنشستگی کرده و از صندوق بازنشستگی کشوری حقوق خود را دریافت کنند.
قانون تأمین اجتماعی و بازنشستگی زنان
قانون تأمین اجتماعی در رابطه با بازنشستگی زنان با قانون مدیریت خدمات کشوری متفاوت است زیرا در این قانون، شرط سنی 55 سال برای بازنشستگی زنان در نظر گرفته شده است و زنانی که حداقل 55 سال دارند میتوانند با سابقه خدمت 25 سال بازنشسته شوند و مستمری ایام بازنشستگی دریافت کنند.
بازنشستگی زنان با 20 سال سابقه و بدون محدودیت سنی
در بهمن ماه سال 95 نمایندگان مجلس در صحن علنی و در جریان بررسی الحاقات پیشنهادی به لایحه برنامه ششم دستگاهها، سازمانها و شرکتهای دولتی و عمومی غیردولتی تابع صندوقهای بازنشستگی اعم از کشوری یا تأمین اجتماعی را موظف کردند با درخواست بازنشستگی زنان شاغل که دارای حداقل ۲۰ سال سابقه خدمت هستند بدون محدودیت سنی موافقت کنند. به موجب این مصوبه میزان محاسبه حقوق آنها بر اساس تعداد سالهای کارکرد و پرداخت حق بیمهشان خواهد بود.
این مصوبه برای زنانی است که توان ادامه کار در محیطهای کاری را ندارند
پروانه سلحشوری؛ نماینده مردم تهران در مجلس و رییس فراکسیون زنان و خانواده در رابطه با ضرورت تصویب این قانون گفت: ما تلاش کردیم تسهیلاتی برای زنانی در نظر بگیریم که توان ادامه کار در محیطهای کاری را ندارند چون معمولاً این زنان بعد از 20 سال زحمت کارشان را رها میکردند و هیچ پشتوانهای نداشتند. این قانون میتواند به زنان، اعتلای خانواده و بهکارگیری نیروی جوان کمک کند. به جز کسی که احساس میکند توانمندی کار کردن ندارد، بقیه افراد از بازنشستگی پیش از موعد استفاده نمیکنند و از بازار کار خارج نمیشوند. این در حالی است که اگر افراد سنوات بیشتری کاری کنند، از سنوات بازنشستگی بیشتری برخوردار میشوند.
واکنش منفی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مصوبه مجلس
این مصوبه مجلس، واکنش منفی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را در پی داشت. بهطوریکه حجت میرزایی، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که این مصوبه حداقل 150 هزار نفر را در آستانه بازنشستگی قرار میدهد و بار مالی 10 هزار میلیارد تومانی به صندوق بازنشستگی کشوری تحمیل میکند و از شورای نگهبان خواست اجازه تصویب نهایی این مصوبه را ندهد و با آن موافقت نکند.
کارگران زن به دلیل فشارهای ناشی از کار عمدتاً زودتر از 42 سالگی بازنشسته میشوند
پیشتر فتحالهی؛ نایبرییس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران گفته بود که اجرای این مصوبه همسو با ابلاغ سیاستهای کلی خانواده از سوی رهبر معظم انقلاب و تأکید بر تقویت و تحکیم بنیان خانوادههاست. او تأکید کرده بود که بیشتر زنان کارگر، سرپرست خانواده یا خودسرپرست هستند و شرایط سخت کار، مشکلات آنها را دوچندان کرده است.
به اعتقاد فتحالهی، کارگران زن به دلیل ابتلا به امراض و ناراحتیهای جسمی و فشارهای روحی و روانی ناشی از کار، عمدتاً زودتر از ۴۲ سالگی بازنشسته میشوند؛ درحالیکه منفک شدن زودتر آنها از بازار کار و حضور بیشتر در محیط خانه، علاوه بر کاهش تنشها و فشارهای ناشی از کار، به شادابی خانواده منجر میشود.
با تمام این بحثها و نظرات مختلف، این بند از لایحه برنامه ششم توسعه به شورای نگهبان رفت و در همان زمان مجمع تشخیص مصلحت نظام در نظر مشورتی خود با توجه به مشکلات و بحرانهای صندوق بازنشستگی کشوری این بند را رد کرد. به همین دلیل بررسی این بند دوباره در دستور کار کمیسیون تلفیق مجلس قرار گرفت و در جلسه این کمیسیون، نمایندگان نظر مجمع را رد کردند و این بند دوباره به همان شکلی که طرح شده و به تأیید صحن علنی مجلس رسیده بود، به شورای نگهبان بازگشت خورد. پس از بررسی در شورای نگهبان و دریافت نظرات این شورا، لایحه برنامه ششم توسعه، مجدداً برای تأمین نظر این شورا به مجلس آمد.
حذف ماده بازنشستگی پیش از موعد زنان از لایحه برنامه ششم توسعه
روز نهم اسفندماه سال گذشته محمد خدابخشی؛ سخنگوی کمیسیون تلفیق لایحه برنامه ششم اعلام کرد که برای تأمین نظر شورای نگهبان این کمیسیون مصوب کرده است که بازنشستگی ٢٠ ساله زنان مشروط به داشتن ٥٠ سال سن شود. اما در جلسه علنی روز یازدهم اسفندماه مجلس این مصوبه کمیسیون تلفیق به رأی گذاشته شد که نمایندگان با آن موافقت نکردند. لذا بعد از مذاکرات متعدد، رییس مجلس گفت که حذف این ماده را به رأی می گذاریم و نمایندگان نیز در نهایت با حذف این ماده موافقت کردند.
پیگیری طرح در قانون خدمات کشوری
اما در آخرین اظهارنظرها پیرامون بازنشستگی پیش از موعد زنان نیز سیده فاطمه ذوالقدر؛ نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در فروردین ماه سال جاری گفت: در نظر داریم این طرح را از طریق اصلاح قانون خدمات کشوری ارایه کنیم. تلاش داریم دامنه این طرح را محدودتر کنیم و بهخصوص آن را برای زنانی که مشکلات سلامتی دارند پیگیری کنیم تا برای صندوق بیمه تأمین اجتماعی هم مشکلی به وجود نیاید.
منبع: مهرخانه